Rekenkamer: problemen Wet DBA erkend, maar nog geen evaluatie

31 maart 2026

Comité ZZP heeft de Algemene Rekenkamer eind vorig jaar opgeroepen tot een onafhankelijke toetsing van de Wet DBA. Aanleiding: de groeiende onzekerheid onder zzp’ers en opdrachtgevers sinds het einde van het handhavingsmoratorium.

Wij zien dat de wet in de praktijk moeilijk uitvoerbaar is, lastig handhaafbaar en juridisch onvoldoende voorspelbaar. Met als gevolg: structurele onzekerheid voor honderdduizenden zelfstandigen en opdrachtgevers. Daarom vroegen wij de Algemene Rekenkamer om een onafhankelijke evaluatie van de effectiviteit en uitvoerbaarheid van de wet, inclusief de economische en maatschappelijke gevolgen.

Handhavingsproblematiek herkend en bevestigd
De Algemene Rekenkamer heeft vandaag geantwoord. In haar antwoord geeft de kamer aan dat zij de problematiek herkent en bevestigt en het onderwerp urgent en maatschappelijk relevant vindt. “Wij herkennen het beeld dat u schetst in uw brief, dat de wijze van handhaving veel burgers en bedrijven direct en indirect raakt en daarmee zeer relevant is.” Uit eerder onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat het langdurige handhavingsmoratorium de praktijk onwerkbaar maakte en het onderscheid tussen werknemer en zelfstandige voor alle partijen lastig is. Het gebrek aan duidelijke wetgeving leidt tot onzekerheid en interpretatieverschillen. “Dit geldt zowel voor de beoordeling in de dienstverlenende sfeer vooraf, als voor de beoordeling in de repressieve sfeer achteraf. Alleen met duidelijke wetgeving kunnen burgers en bedrijven regels uit zichzelf naleven, zonder dwingende en kostbare acties door de Belastingdienst. Zonder heldere wettelijke kaders blijft de beoordeling van arbeidsrelaties sterk afhankelijk van interpretatie”, aldus de Algemene Rekenkamer.

Waarom nu geen nieuw onderzoek?
De Algemene Rekenkamer noemt als redenen dat de wetgeving rond arbeidsrelaties nog volop in ontwikkeling is, en dat de handhaving weliswaar is gestart, maar met een zachte landing in 2025 en 2026. Een evaluatie zou daarom nu nog geen volledig en betrouwbaar beeld geven.” De verschillende arbeidsrechtelijke (wets)voorstellen die hier meer duidelijkheid over moesten geven, zijn echter (nog) niet geïmplementeerd. Wij hebben de afgelopen jaren in verschillende publicaties opgeroepen om wel tot (wettelijke) verduidelijking van de arbeidsrelaties te komen. Uw signaal bevestigt in feite de wenselijkheid daarvan.” De Rekenkamer blijft de situatie volgen en kan dit later alsnog onderzoeken.

Onze conclusie
Dit antwoord bevestigt dat de Wet DBA nu onvoldoende rechtszekerheid biedt. Daarom eisen we opnieuw eerst duidelijke, werkbare regels — pas daarna handhaving. Stop de handhaving. Comité ZZP blijft zich inzetten voor beleid dat gebaseerd is op feiten, rechtszekerheid en respect voor zelfstandig ondernemerschap.