Framing en feiten: Waarom het bashen van de zzp’er nu écht moet stoppen

Een groot probleem in het huidige debat over zzp is de blindheid voor de diversiteit en het sans gêne bashen van de zzp’ er. Je kunt 1,7 miljoen ondernemers niet over één kam scheren. In Nederland praten we over een enorme, diverse groep werkenden:

• Ca. 1,2 miljoen IB-zzp'ers: Zelfstandigen die door de Belastingdienst worden gezien als ondernemer voor de inkomstenbelasting.
• Ca. 0,5 miljoen ROW-zzp'ers: Mensen die inkomsten genieten uit ‘resultaat uit overige werkzaamheden’.

Dit zijn in totaal bijna 1,7 miljoen mensen. Ze werken als loodgieter, ICT-expert, tekstschrijver, zorgprofessional, stukadoor, of consultant. In álle denkbare sectoren van onze economie. Van de creatieve sector tot de bouw, en van het onderwijs tot de techniek. Elke zzp’er heeft een eigen motivatie, eigen tarieven, eigen risico's en een eigen manier van ondernemen. Vrijwel al deze mensen werken keihard om hun eigen broek op te houden, dragen fors bij aan de economie en vangen hun eigen risico’s bij ziekte en arbeidsongeschiktheid op. Het idee dat deze 1,7 miljoen mensen allemaal 'zakkenvullers' zijn die misbruik maken van het systeem, is niet alleen feitelijk onjuist, het is een belediging voor het ondernemerschap.

Meten met twee maten

Wat misschien nog wel het meest stoort, is de dubbele moraal. Want laten we eens eerlijk kijken naar de rest van werkend Nederland. Praten we per definitie negatief over mensen in loondienst? Natuurlijk niet. En terecht, want veruit de meeste werknemers zetten zich dagelijks volop in.

Maar we weten allemaal dat ook in loondienst niet iedereen de hoofdprijs verdient op het gebied van arbeidsethos. Ook daar lopen mensen er kantjes vanaf. Die zien hun geld aan het einde van de maand immers tóch wel gestort. Ook daar zijn er mensen die diensten of vervelende klusjes liever ontwijken en doorschuiven naar collega's. Alleen: als een werknemer een mindere dag heeft of strategisch een weekenddienst ontwijkt, hoor je niemand pleiten voor het afschaffen van het vaste contract. 

Keuzevrijheid is geen misdaad

Het argument dat zzp'ers "alleen de mooie diensten pakken" draait de boel volledig om. Zelfstandigen worden vaak juist ingevlogen op de momenten dat de nood het hoogst is, om gaten in de roosters te dichten die anders onbezet zouden blijven. Ja, een zzp'er heeft de vrijheid om 'nee' te zeggen tegen een opdracht of een specifieke dienst. Anderzijds worden zzp'ers juist vaak ingezet in vakantieperiodes en tijdens de feestdagen. Dat is de essentie van ondernemerschap. Als flexibiliteit er niet meer mag zijn, dwing je mensen terug in een keurslijf waar ze bewust uit zijn gestapt en verklein je de kracht van de flexibele schil.

Bovendien: tegenover die zogenaamde 'hoge verdiensten' staan geen doorbetaalde vakantiedagen, geen pensioenopbouw door de baas, geen dertiende maand en nul komma nul loonbedruiping als er een keer geen werk is. Het tarief van een zzp'er is geen nettoloon, het is een ondernemersomzet waarmee alle bedrijfsrisico's moeten worden afgedekt.

Tijd voor een eerlijke dialoog

Het is tijd dat de politiek en de polder ophouden met deze schadelijke framing. Zzp’ers zijn geen tweederangsburgers of profiteurs; het zijn de flexibele krachten die onze economie draaiende houden. Comité ZZP blijft strijden voor de erkenning en de positie die deze 1,7 miljoen hardwerkende Nederlanders verdienen. Laten we stoppen met bashen, de feiten onder ogen zien en het gesprek weer voeren op basis van respect voor ieders werkvorm. Want wie de cijfers erbij pakt, ziet meteen dat ‘dé zzp’er’ simpelweg niet bestaat.

Reageren? Mail: Secretaris@comitezzp.nl